محمد الريشهري

59

گزيده شهادت نامه امام حسين ( ع ) ( فارسى )

و گفتن « اللّهمّ تقبّل منّا هذا قليل القربان ؛ خداوند ! اين قربانى اندك را از ما بپذير » ؛ « 1 » - گزارش‌هاى مربوط به شمارى از اقدامات سَكينه در كربلا به عنوان كودكى خردسال ، « 2 » در صورتى كه بر پايه گزارش منابع معتبر ، وى در آن هنگام ، ازدواج كرده و همراه شوهرش به كربلا آمده بود ؛ - گزارش مسلمِ جَصّاص در باره حضور اهل بيت امام عليه السلام در كوفه ، نان و خرما دادن كوفيان به كودكان آنها و جلوگيرى امّ كلثوم عليها السلام از اين اقدام به دليل حرمت صدقه بر آنها و نيز اين كه زينب عليها السلام سرش را به چوب مَحمل زد و اشعارى خواند كه با اين بيت ، آغاز مىشود : « يا هِلالًا لَمَا استتمّ كمالًا . . . ؛ اى هلالى كه كامل نشده . . . ! » ؛ « 3 »

--> ( 1 ) كبريت احمر : ص 376 ( به نقل از : الطراز المُذهّب ) ، عنوان الكلام : ص 57 . ( 2 ) أسرار الشهادات : ج 2 ص 581 - 583 و 402 ، عنوان الكلام : ص 302 . ( 3 ) نور العين : ص 55 ، المنتخب ، طريحى : ص 463 ، مقتل الحسين عليه السلام المنسوب إلى أبى مخنف : ص 158 - 161 . گفتنى است كه محدّث قمى رحمه اللَّه عليه در باره اين خبر مىنويسد : « ذكر محامل و هودج در غيرِ خبر مسلم جصّاص نيست و اين خبر را گر چه علّامه مجلسى نقل نموده است ، ولى مأخذ نقل آن ، منتخب طريحى و كتاب نور العين است كه حالِ هر دو كتاب بر اهل فنّ حديث ، مخفى نيست و نسبت دادن سر شكستن به جناب زينب عليها السلام و اشعار معروف نيز از آن مخدّره - كه عقيله هاشميّين و عالمه غير معلَّمه و رضيعه ثَدْىِ نبوّت و صاحب مقام رضا و تسليم است - بعيد است » ( منتهى الآمال : ص 483 ) . افزون بر آنچه محدّث قمى رحمه اللَّه عليه بيان نموده ، سه نكته ديگر نيز در اين باره ، قابل توجّه است : نكته اوّل : دادن هديه و صدقه مستحب به هاشمى توسّط غير هاشمى ، اشكالى ندارد . نكته دوم : چگونه مىتوان باور كرد كه زينب عليها السلام در ملأ عام ، در ميان هزاران كوفى ، سر خود را به محمل بزند و خون جارى شود و اين موضوع ، حدود هزار سال ، مسكوت بماند و پس از اين مدّت طولانى ، در برخى از منابع بسيار ضعيف ، آن هم فقط از يك نفر ، گزارش شود ؟ ! شايان ذكر است كه همه كتاب‌هاى ضعيفى كه اين مطلب را از مسلم جَصّاص نقل كرده‌اند ، به موضوع « زدن سر به چوب محمل » اشاره ندارند . براى نمونه ، اين مطلب در كتاب نور العين و نسخه چاپى مقتل الحسين عليه السلام المنسوب إلى أبى مخنف ، نيامده و تنها در المنتخب طريحى و يك نسخه خطّى از مقتل ياد شده ، گزارش شده است . نكته سوم : زينب عليها السلام قطعاً كارى بر خلاف توصيه مؤكّد امام حسين عليه السلام انجام نمىدهد ؛ زيرا بر اساس آنچه منابع معتبر ، گزارش كرده‌اند ، امام عليه السلام به ايشان سفارش فرمود : « يا اخيّة ! إنّى اقسم عليك فأبرّى قسمى . لا تشقى علىّ جَيباً و لا تخمشى علىّ وجهاً ؛ خواهرم ! تو را سوگند مىدهم و بدان ، عمل كن . بر [ مرگ ] من ، گريبان چاك مده و صورتْ مخراش » ( از جمله ، ر . ك : تاريخ الطبرى : ج 5 ص 420 ) .